31 Ara 2007

2007

Devlet dairelerinden, cümle daireden aslında, imtina ederek geçen 2007 senesinin devrettiği gün, 13 artı 1 bilen yok yine. 13 bilen bir kişi ikramiyeyi hamurlu bir tatlı sanıyor, 12 bilen binlerce kişi ise konuşmayı özlüyor, yürümeyi özlüyor, 'eve dönüş' hayalinin sarih, sahtekâr avutuculuğuna sığınıyor. Bize bizden gayrı selâ verecek yok herhâl, bas ganyanı Kurt gittiğin yerden: So it goes...

Turgut Uyar neyin sonu olsun istiyor?

"Hiç değilse bu taş basamakların"

Leonard Cohen'e göre ışık nasıl vuruyor?

"There is a crack in everything
That's how the lights gets in"

Vüs'at O. Bener'i hıçkırıklara boğan ne?

"Altta kalanın canı çıksın kısır döngüsüne hep birlikte katkımızın aymazlığı, bireysel, dönek mutluluğumuzun soysuzluğu, bile bile körlüğümüzün sıkılmazlığı..."

Otis Redding neyi beceremiyor?

"I can't do what ten people tell me to do
So I guess I'll remain the same, yes"

şurada

Edip Cansever kiminle söyleşmek istiyor?

"yağmur sonraları

loş bahçeler

akşam sefaları"

şurada

30 Ara 2007

Gökova'da kaybolan tıfıl

Ormanın göbeğine doğru ilerliyoruz. Uykumuz var, içesimiz var, hevesimiz yok; genciz ama ortamın ihtiyarı. Ekipbaşının başında duman, en önde, başın sözde yardımcısı en arkada; o benim. Üç de tıfıl katmışlar bizim ekibe; atsan atılmaz, satsan para etmez. Huzur içinde gecenin huzrunun ırzına geçerken, tıfıllardan birinin ayakkabasının bağı çözülüyor. Hemen benim önümde yürüyor şopar, acıyarak bakıyorum ona. Ayakkabısını bağlayınca yetişir herhalde, boşvermişlik o zamandan işlenmiş defterimize. İstikâmet, milyonlarca yıllık tarihi boyunca ilk kez istikâmet olma şerefine erişmiş bir kara parçası, matematikte 'boş küme' diyorlar böylesine, Türkçe'de 'anlatım bozukluğu', fizikte ise 'kara delik'. Sayım yapılıyor, belirgin bir tıfıl eksikliği var; yüz yıllık çam ağaçları bile hissediyor bunu, yarma deyip geçmeyin. Boşvermişliğin şeytanî çekiciliği işte o ulu çamların uğultusunda dank ediyor kafama; ekibimdeki adamı kaybetmişim, ben ondan sorumluymuşum, hani masalmış bu ya. Biliyoruz, orospu çocuklarından biri derdest etti mahdûnu, sakladı kimbilir hangi asırlık karaçamın gövdesine; acı çektirecekler bize, hesapça sorumluluğun ne demek olduğunu dank ettirecekler kafamıza. 'Bulun adamınızı ormanda, tıfıl ayılara yem olmasın.' Ormana kırmızı tuborg tenekesi taşıyacak değiliz de, kırmızı malbora kutusu yoldaşlık etsin bu seferlik. Oraların ormanında gecenin gizemli bir evresi var, çamların çamlığından utandığı, korkunun reçineleştiği, kaygıların çam iğnesini kıskandıracak denli inceldiği. Bizim kendini aramaktan aciz arama-kurtarma timi, tam da gecenin o kutlu evresinde yola çıkacak oluyor; bir saatlik arayışın hakkını veriyoruz, en son Diomedes'le dertleşen sinirli çamın dibinde. Ucu ucuna ekleyerek cigaraları, bizim tıfılın kayboluşundan alıyoruz gençliğimizin intikâmını. Döndüğümüzde elimiz boş ama döşümüz dolu. Diğer ekiplerin ve aklımızı alan Aydınlı'nın önünde rezil oluşumuz, her şeyi bilen çam iğnelerinin şeref defterlerine selatin harflerle kazanınıyor. Bugün gidin Gökova'ya hâlâ anlatırlar, ekipteki tıfılı ararken kendini bulan genç eskilerini. Bizim şoparı derdest eden orospu çocuğu sırıtarak çıkıp geliyor yarım saat sonra, karaktersiz bir çalı gövdesinin ardından. Biz ona sırıtıyoruz, o bize sırıtıyor. Ertesi gün, Gökova'nın kumu daha bir incelmiş sanki...

29 Ara 2007

Kovalamaca


Hollanda'da gerçekleştiği sanılıyor, arabalı takibin Holivut'takilerin bile aklını alacak şekilde vukû bulmuş olanı. Tarlanın sahibi Ege kökenli bir göçmenmiş, 'Ben oraya buyday ekecedim, maymunun götüne çevirivedile dilberim tarlayı, ocağı sönesice deyyuslar' demiş.

28 Ara 2007

Caché

Haneke'nin 'Caché'sine, kaşeyi basmak için geç kalmışım, üzüldüm.

Tesadüf etti şimdi, hiç düşünmemiştim ama filimin çatışmasını aşağıdaki Peyami Safa alıntısı bağlamında da yeniden yorumlayabiliriz. Burada da ölesiye "pasif" dövüşen ve son "aktivite"siyle ebediyyen muzaffer olan bir Şarklı var, elit-seçkin-rafine Fransız burjuvasının karşısında. Film bir yandan röntgencilik, izleme-izlenme, özel hayat kavramları etrafında dolanıyor, bir yandan da, kusursuzca kurulmuş düzeneğiyle son yılların en siyasi filmlerinden biri olup çıkıyor.

Vagona atlayıp, ikiyüzlü burjuvazi eleştirisi, otsu üst-orta sınıf yaşantısının tefe konulması, sömürgeci geçmişiyle yüzleşmeyen Fransa'ya sumsuk atılması falan demeyeceğim. Filmi izlemeyen, konusunu bilmeyenlere şu alttaki kare ne çağrıştıracaksa, film de onun hakkında. Haneke de böyle usta bir yönetmen işte, tek bıçakla tulum çıkarıyor:


* Şu ilgimi çekti, seyrettikten sonra eleştirilere göz atarken: Guardian'ın eleştirmeni mesela, tüm yazısını Fransa-Cezayir gerilimi, 1961 Paris olayları ve Fransa'ın sömürgeci geçmişi üzerine kurarak, filmi bu gözle değerlendirmiş. ABD'nin sünger kafalı duayen (duayen sıfatını gördün mü kaçacaksın o adamdan) eleştirmeni Roger Ebert ve aslında sevdiğim bir eleman olan Berardinelli ise işin bu veçhesinden tek kelimeyle dahi söz etmeden bitirmişler yazılarını. Sosyolog ağabeylerim habitus mabitus bi şeyler diyorlardı, bununla alâkası var mıdır acep?

Hakikî şarklı

Peyami Safa'nın adı geçti aşağıda bir yerlerde, dakika ve skor almamak olmaz şimdi:

"Daima "pasif" dövüşüp yenmesini isteyen bir mizacı vardı. Hücumu ekseriya karşı tarafa bırakarak sarsılmaz ve sessiz bir müdafaâ ile muzaffer olmayı sevenlerdendi. Bir şarklı, hakikî şarklı."

* Peyami Safa, Fatih-Harbiye, Ötüken, s.88

25 Ara 2007

Maymun iştahlı

Bu başlık beni anlatıyor. Blogun son 4-5 gündür ıssızlaşması bağlamında, gerek görüldü. Yakında buralar yeniden kayısı bahçesine dönecek, kayısılar daha olgunlaşmadan kütür kütür yiyecez tuza banarak.

Takip eden bir avuç kişiye ölmediğimi haber vermek içindi bu!

Fransız teğmenin kadınından tutun da, boğazını bir hışımla kesiveren Macid'e dek; daha anlatacak çok şeyim var. Ayrıca bahar gelsin artık, sokakta top oynamak istiyorum...

Foto: Oliver Douliery

19 Ara 2007

İtalyanlar ve biz

Daha önce de yazmıştım bu Akdeniz duyarlılığı, 'ne kadar da benziyoruz birbirimize' muhabbeti hoşuma giden bir şey değil. Ortak yönlerimiz yok mu İtalyanlar'la ya da Yunanlar'la, elbette var! Ancak beni rahatsız eden şey bütün bu Akdenizlilik muhabbeti üzerinden kendimize çıkardığımız şişinme payı. Yoksa, Araplar'la da çok ortak yönümüz var, İranlılar'la da. (Hattâ İran'da, bizim Laz fıkralarını, 'Türk'ün biri bir gün...' diye anlatıyorlar. Abbas Rüstem abimizin bir filminde de vardı, 'Kirazın Tadı' olabilir.)

Neyse tıraşı keseyim, videomuza geleyim. Bir ara pek popülerdi, o dönemde izlemiştim, aklımdan çıkmış. Geçenlerde bir yerde yeniden denk geldi, hem çok eğlendim bir kez daha, hem de bakakaldım bize ne kadar uyduğuna İtalyanlar'a atfedilen yaşam alışkanlıklarının. Buyrun kendiniz görün, Bruno Bozzetto adında bir abimiz hazırlamış:

18 Ara 2007

Aha burda

Buraya kadar bir anormallik yok değil mi. Google Earth'ten Berlin'in Friedrichsain semtindeki Gubener Strasse'nin görünümü. Şimdi aşağıya bakın:

Kim yapmış, niye yapmış falza bir bilgi bulamadım haklarında. Muhtemelen yapacak işi gücü olmayan, havaî güncel sanatçıların "iş"idir. İlk gördüğümde sinirli bir günümdeydim herhalde, 'arayışınıza sokayım, işiniz gücünüz yok mu lan sizin' diye yorumlamıştım. Şimdi bakıyorum da, eğlenceli olmuştur herhalde. Ha 'neye yaradı' derseniz, bizim blog neye yarıyor ki?




Av

Karlara bata çıka ilerliyordum ormanda. Tüfeğim omzumda, yolunu şaşırmış bir tavşana rast gelme umuduyla. Beklenmedik bir anda karşıma çıkan yüzsüz, devasa adam, "Ne işin var burada?" dedi. Korktum ister istemez. "Avlanmaya çıkmıştım," dedim. Tüfeğini doğrulttu, "Hay hay" dedi. İyi nişancıymış, öldüm.

17 Ara 2007

Götüyle köy yıkmak

Biraz kaba bir tabir oldu ama şu eylem, bizim oralarda, tam da böyle adlandırılır işte. Ben henüz bu denli hayvanca bir sakarlığa imza atmamış olsam da, özellikle misafir olduğum evlerde çok sayıda halı ve koltuğu çay, kahve, muz likörü, karadut suyu, bira ve sahleple haritaya çevirmişimdir. Bir de Pınfıdi adında bir arkadaşım var ki, onun sakarlığı dillere destandır. Kocası olacak kişi, bebeklerini teslim etmekten korkardı mesela. Söz konusu Pınfıdi'nin tıp sektöründe görev alması ise, sağlık sistemimizi sorgulamak için tek başına yeterli sebeptir kanımca. (ahahaha)

15 Ara 2007

Walter Benjamin öte yandan Fevri'ye sesleniyor

"Büyük insanı, bitmiş eserlerden çok, çalışmalarının ömürleri boyunca izini taşıyan fragmanlar belirler. Çünkü ancak daha zayıf, daha dağınık olan kimse bir şeyi bitirmekten kıyas kabul etmez bir sevinç duyar, hayat kendisine yeniden bağışlanmışçasına."

Rehavet bu yandan not düşüyor: "Sokucam lan senin radikal kararlarına. Yeter artık Allum! Çabuk bloğa dön, bloktaki Jenny ol!"

14 Ara 2007

Saat kaç?

Lou

Derlermiş ki üstad hakkında:

"Ya Lou Reed'i severseniz, ya da onunla tanışmışsınızdır!"

Ben henüz tanışmadığım için kendimi bahtiyar sayanlardanım. Birçoklarının aksine önce solo kariyerini öğrenerek vuruldum Lou Reed'in şiirine ve şarkısına, Velvet dönemine çok sonra girebildim. Çıtayı yükseğe koymuş bir ağabeyimizdir kendisi, "You can't be Sheakspeare / You can't be Joyce / So what is left instead?" der mesela. (Sheakspeare olaman / Joyce hiç olaman / Eee ne kaldı geriye?)

Magic and Loss'u ve Velvet döneminin bazı şarkılarını dinlemekten hiç bıkmadım, özellikle Magic and Loss'un sözleri sayesinde İngilizce'mi bile geliştirdim zamanında, derinden derine kafa patlatarak. Kahve telvesi gibi adamdır Lou Reed, nereden aklıma geldiyse kendi kendime bir saygı duruşu çekeyim dedim.

İşte şu da ortağı John Cale'le birlikte Warhol'a vedaları:

12 Ara 2007

Klüft

Vurguyu, kaynağını bulamadığım bu güzel spor fotoğrafına versem, yoksa yıkılmış rakibinin yanında birincilğini kutlayan İsveçli Carolina Klüft'e mi bilemedim.

Dünyada faal sporcular içinde heptathlon dediğimiz yedili yarışların en büyüğü olan Klüft, çocukluğunda okul arkadaşları tarafından hep aşağılanmış, alay edilmiş, fiziksel görünümünün kurbanı olmuş. Ama birçoklarının aksine bu travmayı seri cinayetlere değil, seri atletizm yarışlarına yönlendirmeyi tercih etmiş ve sonuç: Olimpiyat, dünya ve Avrupa şampiyonu bir heptathloncu.

Onun için dünyanın en iyi kadın atleti diyorlar, o da şöyle diyor:

"Evde oturup, `Abooov, dünyanın en iyisi ben miyim?' diye düşünmüyorum. Mümkün değil. Asla. Asla. Ben sadece büyük bir dünyadaki küçük bir kızım ve hepsi bundan ibaret."

Ve Klüft henüz 24 yaşında...

En kötü aşk tarifi

Atari salonu açanın paraya para demediği, en yakışıklı futbolcu anketlerinde Semih Yuvakuran'a yağmur gibi oy gönderdiğimiz o apolotik günlerde, beş teneke löwenbrau'yu iç ettiği gibi, pantolon paçalarını birbirine sürtüp çamurdan arındıran bir kardeşimizin sahte müritlerinden esirgemediği dumanı yıllarca tütmüş bir tarifdi bu; burun delikleri o zaman da şimdiki kadar büyüktü, 'Bıraksan tayyare yanaşacak canını yediğim' derdi Salim Abi. Salim Abi de ince adamdı, 4 sene yatmıştı içeride. 'Ulan şu taş duvarlar anladı benim derdimi, siz anlamadınız be deyyuslar' derdi çok üstüne varınca. Artık bu öylesine bir tesadüf mü, yoksa kaderin bir oyunu muydu Salim Abi'ye bilmiyorum ama, cezaevi fabrikaya giden yolun üzerindeydi ve oradan her geçişimizde fabrikanın servisiyle, Salim Abi sektirmez, 'Mahpusluğun en çok da gecesi zordur be Raif,' derdi. Salim Abi, Raif'in çoğu zaman anlatmaya başladığı şeyi bitiremediğini, bitirdiği zamanlarda da eşantiyon niyetine on sekiz şey daha anlattığını iyi bilirdi tabii, bilirdi de umursamazdı. İşte o hangar burunlu kardeşimizdir ki, nohut oda evinde salça sofa yemeğini zıkkımlandıktan on beş fevzipaşa birahanesi dakikası sonra pantolon paçalarını dahi sürtmeden birbirine, Salim Abi'nin deyimiyle 'pervazını siktiğimin penceresi'nden içeri dalmış, gelirken lambası pır pır eden tırt direğin dibinden topladığı malbora izmaritlerinden birini, anadolu kilim motifli kibrit kutusunun vasat çöplerinden biriyle evermiş ve şu fevzipaşa atasözünü sulara sellere kazımıştı; ileride kendisinin de bir ata olarak anılacağını zerrece tahayyül edemeden: 'Arkadaş aşk son bira tenekesinin dibindeki son yudum gibidir; içsen bi türlü içmesen bi türlü!'

10 Ara 2007

Ah be İzmirli!


Almanya'daki Türkler'in Türkçe hatalarını derlemeye kalksam, sayfalar yetmez, 'server'lar illallah der. Ama bu kadar âleni de olmaz ki benim güzel kardeşlerim. Bu bizim mahalledeki bir mekânın evlere dağıttığı ilandan. Neyse ki dükkân tabelasında doğru yazmışlar. (Ayrıca İtalyan mutfağı üzerinden Akdeniz bağlantısına da dikkat çekerim. Bizim memlekette Akdeniz Pop diye bi şey var değil mi, böyle gitarlı mitarlı, içinde de mutlu aşıklar, gemiler memiler olunca Akdeniz pop oluyor. Öyle ki bunu yapanlardan birinin adı bile Ege'ydi...)

Bu arada mekânın gerçek adı "Meşhur İzmir" tabii ki.

"Gülüm saraya iki çay çek!"


Reuters'in 2007 yılında servise sunduğu en iyi fotoğraflardan biri.

15 Haziran 2007. Hamas üyeleri, Gazze'de, Filistin cumhurbaşkanı Mahmud Abbas'ın sarayında taşak muhabbeti yapıyor.

9 Ara 2007

Kurt yazar Kurt

Çağımızın en büyük değilse de en kıyak yazarlarından Kurt Vonnegut, öbür taraftan dakika ve skor veriyor:

7 Ara 2007

Yılbaşında ne yapıyorsun diye soranlara...

Sorulur mu be arkadaşım, Tomakinler nerede, ben oradayım. Hem yiyecek içecek getirmek de serbestmiş.

Panama Terzisi Sabahattin Ağbi ve Yancıları

Panama Terzisi Sabahattin Ağbi'nin 30 metrekare dükkânında sıradan bir gün:

- Terzi, bi' çayını içelim lan.
- İçin amına koyiim için.. Yavrum kalk iki çay, bi çiçek söyle. Kendine de kola söyle olmuşken..
- Niye küfrediyosun lan, iki çayla eksilecen sanki.
- Oğlum söyledim işte çayınızı, daha ne tantana yapıyosun?
- Abicim söyledin de, böyle olmaz ki; kursağımızda kalır şimdi o çay, di mi Necat?
- Bırak şimdi Necat'ı da ortak etme yüzsüzlüğüne, hem sendeki kursak baba hindide yoktur lan...
- Valla Sabahattin ağbi, böyle yapacağını bilsem hiç uğramazdım; çağır bari çırağı, getirmesin çay may.
- Otur lan oturduğun yerde, Necat sen de otur. İçin çayınızı öyle gidin.
- Ağbi kaç marka verdiysen çocuğa söyle de, bırakalım bari parasını.
- Lan oğlum bak Allah'ın adını veriyorum sus lan, 2 santim geriden kestim bak heba oldu kumaş senin yüzünden.
- Ağbi bu hazır giyimciler bitirdi değil mi sizi? İşler kesat herhalde?
- Hazır giyimcilerin çuluna çombalağına sokayım Hayri, bi sus Allahaşkına be koçum.
- Tamam be ağbi sinirlenme, çayımızı içip kalkalım biz.
- Kalkın!
- Ağbi sen tanırsın ya, bizim Necat'ın oğlanı dersaneye yazdırcaz da, bir gidip konuşsak hoacalarla.
- Oğlum nerden tanıyayım ben lan, dersanenin terzisi miyim ben?
- Ağbi hemen iki sokak altta yav, hocalar gelmiyo mu buraya yelek diktirmeye falan?
- Yelek giyen hoca mı kaldı lan dangalak?
- Aman be terzi, keskin sirkeden betersin valla sen de. Yanına varılmıyor!
- Hayri bak şu elimdeki Defterdar Bey'in ceketi, senin yüzünden bir zarar gelirse ödetirim şerefsizim bak.
- Amma yaptın be ağbi, ne zararı gelecek benim yüzümden. Bir defterdara harcadın bizi...
- Öyle ya sen yarım defterdar dahi etmezsin!
- Öyle olsun be Sabahattin ağbim, öyle olsun. Maçta yanıma gelme Pazar günü, tanımam seni.
- Ulan sen benim yanıma geliyorsun maçta be, gerzek.
- Ağbi hiçbi' şey demiyorum ben sana, hiç... Kırdın bugün kalbimi.
(...)
- Neyse Sabahattin Ağbi, biz ufaktan kalkalım, daha pideciye uğrıycaz. Kesene bereket, hayırlı işler...
- Sağolun gülüm, hadi geç bile kaldınız. Pidecinin markaları kudurmuştur, hadi...

* Bunu, sıkıntılı Uşak yıllarımızda, birlikte "yancı" olarak bir kariyer düşlediğimiz kıymetli arkadaşım Viking Nevabodrumda'ya adıyorum.

6 Ara 2007

David'i az daha Lynch edeceklerdi


Doğan Yayın İlkeleri'ne bağlı kalarak attığım başlıktan ötürü af dileyerek konuya giriyorum.

David Lynch bugüne kadar severek izlediğimiz Amerikalı bir yönetmen ağabeyimiz. "The Elephant Man / Fil Hamdi", "Lost Highway / Otoban'da 270 Bastım", "Mullholland Drive / Hollanda Baharat Sürüşü" gibi filmleriyle aklımızı alan Lynch, son zamanlarda Transandantal Meditasyon denen naneye merak salmış, sağda solda bu işin okullarını açıyor, parayı su gibi akıtıyormuş. Akıtsın, dert değil.

Lynch, Kasım ayında da Berlin'deydi. Berlin'in Grünewald ormanındaki Teufelsberg (Şeytan Tepesi: 2. Dünya Savaşı'nda toplanan moloz ve çöplerden varedilen bu yapay tepe, dümdüz bir coğrafyası olan Berlin'in en yüksek noktası oluyor.) yöresinde bir arazi satın alan Lynch, burada kuracağı TM Üniversitesi'nin tanıtımı için teşrif etti şehrimize ancak tanıtımın yapıldığı basın toplantısında her şey boka sardı. (İlgili üniversite binasının iğrenç projesi yan tarafta.)

(Bu arada, bizde de bir aralar Doğan Canku merak sarmıştı değil mi bu Transandantal Meditasyon muammasına? Boy boy ilanlar verirdi gazetelere. Hiç anlamadığım, meraklanmadığım, umursamadığım bir şeydir bu alternatif dinler, tarikatlar, akımlar falan. 'Arayışınızı yiyim,' der, geçerim. Ama muhattabım güçlü kuvvetli, koydu mu oturtan cinsten bir müritse, 'evet abi sizinki de güzel tabii kendine göre, değişik bir yaşam felsefesi' falan diyerek ayak yaparım. Zira ben de Orçunkünekiyet dinine mensûbum.)

Her şeyin nasıl boka sardığına geçmeden önce hafiften bir fılaşbek yapalım. Tom Cruise, kaç zamandır Berlin kırsalındaki Babelsberg Stüdyoları'nda film çekiyor ve filmde Hitler'e suikast girişiminde bulunan Klaus von Stauffenberg'i oynuyor. Bu gıcık herifin bir Scientology müridi olması hasebiyle, Berlin'de örgütlenmeye çalışan bu tarikat bir hayli ilgi çekti son zamanlarda. Çoğunlukla negatif bir ton takınıldı bu Amerikan işi tarikata karşı ve gerek kilise, gere bazı sivil-toplum örgütleri, gerekse de yerel politikacılar bir hayli tatava yaptı Scientology tayfasının niyetleri hakkında.

Tam da bu sırada çıkıp gelen Lynch, zaten 1-0 yenik başlamıştı maça. Ama Lynch'in asıl başını yakan adam Almanya'daki işlerini emanet ettiği gurusu Emanuel Schiffgens oldu.

Aşağıdaki videoda görebileceğiniz gibi, sayın gurumuz Schiffgens, basın toplantısında konuşurken bir ara kendinden geçerek, "Unbesiegbares Deutschland / Yenilmez Almanya" diye sayıklamaya başladı ve milleti de gaza getirme uğraşına girdi. Olayı daha çok bir stand-up gibi takip eden izleyiciler, 'koskoca adamın düştüğü zavallı hallere bak' diye düşünüp gülüyorlardı ki; savaşın uğursuz mirası yüzünden apaçık bir milliyetçiliğin neredeyse ayıp sayıldığı Almanya'nın ruh iklimini yansıtan bir izleyici dayanamayıp, "Ne demek lan yenilmez Almanya?" diye sordu. Başka biri de, "Hitler de bunu istiyordu!" diye kükredi.

Sözde guru hayatının hatasını işte burada yaptı ve, "Hitler de istiyordu ama ne yazık ki başaramadı," deyiverdi. Haliyle ondan sonra kıyamet koptu. Salonda müthiş bir nümayiş baş gösterdi, Almanca bilmediği için olanları şaşkın şaşkın takip eden David Lynch yerinden kalkıp, milleti sakinleştirmek zorunda kaldı ve Lynch'in basın toplantısı bir skandalla sona erdi. (Videoyu 2. dakikadan itibaren izleyin. İngilizce altyazılı.)



Bundan sonra ne olur, Lynch üniversitesini açabilir mi, açarsa da aynı adamla yola devam etmesi mümkün olur mu bilemiyorum ama; bizim memleketin kör bir milliyetçiliğin boyunduruğunda sıkıştığı şu tarih kesitinde, o salondaki bir avuç Alman'ın tepkisi bana iyi geldi. 'Ah şu çılgın Almanlar,' dedim kendi kendime, sonra da bir duble daha rakı içip erkenden yattım.

31 yıl sonra

Sene 1976, New Yorker bu kapakla çıkıyor. 31 uğursuz yılın ardından değişen fazla bir şey yok sanki.

5 Ara 2007

Knut 1 yaşında

Dünyanın en meşhur kutup ayısı Knut'tan daha önce de söz etmiştim. Knut bugün bir yaşına bastı ve doğum gününü dünyanın dört bir yanından ipini koparıp gelen ziyaretçilerle birlikte kutladı. Yerel tabloidlerden BZ, "Happy Baersday, Knut / Ayıgünün Kutlu Olsun, Knut" manşetiyle çıktı. Knut, 100 kiloluk gerçek bir ayı haline gelmiş olabilir ama bebekliğindeki şirinliği sayesinde hâlâ manşetlere çıkmayı başarıyor, Almanlar'ın ayı sevgisi üzerine düşündürüyor beni. Bu arada ayı demişken, İngiltere'nin meşhur sanat ödülü Turner'ı da ayı kılığında dolaşarak sanat yapan bir sanatçı ağabeyimize verdiler, o meseleye de giresim var ayrıca.

Foto: Getty

CÖNK - 1

* Ne bunu anlatan, ne de hikâyesi anlatılan arkadaşın adını vereyim: Rivayete göre, bir arkadaşın arkadaşı, hamamın kadınlara ayrıldığı günün ertesinde ilk iş hamama gidip göbek taşını yalarmış.

* Bir başka arkadaş, ki bunu ben de tanıyorum. Bir gece vakti, iri iri apartmanların göğe yükseldiği bir toplu konut sitesinin önünden geçerken demiş ki: "Abi şimdi ne sikiş dönüyordur bu evlerde biliyor musun?" Şimdi ne zaman o evlerin önünden geçsem, benim de aklıma aynı şey geliyor. Söz konusu elemanın lâkabının "Porno" olduğunu da belirteyim.

* Bir de zamanında porno seyrederken, Matematik Seti'nden trigonometri testi çözen bir arkadaşımız vardı ki, acısını şimdi çıkarıyor.

* Shortbus adından bağımsız bir Amerikan filmi seyrettim ki, akıllara zarar. 11 Eylül'den sonra ABD'ye damgasını vuran paranoya kültürünün, bağımsızlar da dahil, Amerikan sinemasını körelttiği tespitini yapmak istiyorum ama sinemacı abilerim döver diye korkuyorum.

* Amerikan sinemasından laf açılmışken, Matthew McConaughey diye bir herif var, zerrece sevemedim yavrukurdu. Hayır bir de Keanu Reeves ölçüsünde yeteneksiz bir arkadaş, nasıl kapıyor o rolleri şaşıyorum. Ben aslında Jude Law'ı da sevmezdim ama kızlar bayılıyor diye vazgeçtim. Karakterim henüz olgunlaşmadı sanırım.

* Afrika edebiyatının ağababası Chinua Achebe, zamanında Joseph Conrad'ın "Heart of Darkness/Karanlığın Yüreği" romanında ırkçılık yaptığını iddia etmiş. Daha geçen hafta Conrad'ın "Secret Agent" romanını okudum, öyle bir şeye rastlamadım. Belki romanın tamamı İngiltere'de geçtiği içindir.

* Milliyet ve Hürriyet, DTP'li politikacıları hedef göstermeye, karakamuyu kışkırtmaya devam ediyor. Web sitelerine girmemeye davet ediyorum.

* Okay Karacan'ın NTV'yi bırakması Avrupa futbolu sevenleri pek üzdü. Geçen sene Dünya Kupası sırasında görmüştüm, acele acele bir yerlere gidiyordu, iki çift laf etsem iyiymiş.

* Boston'u fetheden, Ortaçgil'den sonra yeryüzünün en sanatçı ruhlu mühendisi, radikal kararlarını artık bloğunda alıyor, fevri tepkilerini internet üzerinden dile döküyor. FevRi HaReket'i şiddetle tavsiye ediyorum.

4 Ara 2007

Bayrak

"Veda edenin sevilmesi ne kadar daha kolaydır! Çünkü uzaklaşan kişi için, gemiden ya da trenin penceresinden sallanan o varla yok arası bez parçasının beslediği alev daha saftır. Uzaklık, gözden kaybolmakta olanın içinde bir boya gibi işler ve onu munis bir kora çevirir."

Metin: Walter Benjamin, Tek Yön
Foto: Ben

Dönme dolap dönme!

Avrupa'nın en yüksek dönmedolabı Berlin'de inşa edilecek.

Batı Berlin'in orta yerinde, meşhur Zoologischer Garten yakınlarında inşa edilecek olan dönmedolabın temeli, Pazartesi günü, İzzet Altınmeşe ve Ricky Martin'in de hazır bulunduğu görkemli bir törenle atıldı.

185 metre uzunluğunda olması planlanan dönmedolap, Londra'nın meşhur "London Eye" dönmedolabından 50 metre kadar yüksek olacak ve Televizyon Kulesi'nin (Berlin'in tele-kuşkonmazı 368 m. uzunluğunda) ardından şehrin en yüksek binası olacak. 120 milyon € tutan maliyetin bir kısmı ufak tefek bağışlarla karşılandı. Projeyi yürüten Singapur merkezli şirket, dönmedolap işinin ağababası. Çin'de, Dubai'de, Orlando'da da benzer projeler yürütüyorlar.

2009'da bitmesi beklenen dönmedolabı, hesapça, yılda 2 milyon kişi ziyaret edecek ve adam başı 11 avro bırakmak suretiyle mekanizmanın 6 yılda kendini amorti etmesini sağlayacak.

Lunaparkmış, tatilyaymış, sirkmiş, disneylandmış; bunlara hiçbir zaman iyi gözle bakmamış ve kıllanan adam misali, elde çay bardağıyla yukarıda böğürmekte olan arkadaşlarını izlemiş bir insan olarak, herhangi bir dönmedolap projesinin beni heyecanlandırması mümkün değil; hem bu bloğumuzun şânına da ters düşer.

Ancak bu projenin bir Berlin-sever olarak canımı sıkan, yer yer kendimi tekerlekli sandalyedeki dizleri ekose battaniyeli Kartal Tibet gibi hissetmeme neden olan bir yönü de var.

Berlin tarihinin bir cilvesi ya da lütfû olarak; hâlen "turistik"leşmemiş bir şehir ve biricik karakterini inatla muhafaza eden az sayıda Avrupa başkentinden biri. Lâkin, birleşmeden sonra kotarılan bütün o devasa projelere ve tanıtım hamlesine rağmen; şehrin göbeğinde bile arazi ve emlak fiyatlarının yer yer İstanbul'dan dahi ucuz olması uluslararası sermayenin iştahını kabartıyor ve meteliğe kurşun atan belediye de ister istemez bu geliştirici-güzelleştirici abilere direnemiyor.

Sözgelimi, içerdiği yüksek oranda asbestten ötürü yıkılacak olan Doğu Alman Cumhuriyet Sarayı'nın (Palast der Republik) yerine park, müze ya da sanat merkezi yapılmasına ilişkin öneriler kabul görmedi ve hükümet parayı denkleştirdiği anda; şu anda yıkılmakta olan (bkz. yandaki foto) çirkin yapının yerine Prusya döneminden kalma bir başka sarayın replikasını inşâ edecek, ne gerek varsa.

Tüm bunlar haliyle, Berlin'e daha çok turist çekmek, şehrin ekonomisini canlandırmak için yapılıyor. Ama bu arada, Berlin yavaş yavaş fakir turistler için bir Paris replikası (Potsdamer Platz'a bakarsan "poor man's New York", yeni yapılacak saraya bakarsan "poor man's Paris") ya da yetişkinler için Disneyland haline geliyormuş ne gam!

Dönmedolap projesine çevredeki hayvanların habitatını tarûmar edeceği gerekçesiyle, hayvanseverlerin de karşı çıktığını belirtelim.

Foto: DDP ve ben

Yapma Adnan!

Teknik direktör Samet Aybaba'nın, kardeşi ve TV yorumcusu Adnan Aybaba hakkındaki yorumları günüme neşe kattı:


"Adnan'la hiç işim olmaz. Adnan futboldan anlamaz. Bu işe başlarken bana bir şey söylemedi, haberim yoktu. Sonradan defalarca bu konuda bana zarar verdiğini söyledim ama o seviyor bunu. Hatta bir ara, 'Adnan kaç para alıyorsun? Oradan aldığını ben vereyim, hatta daha fazlasını vereyim ama oraya çıkma. Benim nelerime malolduğunu bir bilsen' dedim. Sonuçta 40 yaşında adam, yapabileceğim bir şey yok. Ama bana zarar verdiği kesin. Adnan futbol dışında her şey konuştuğu için insanlar beni de onun gibi değerlendiriyor. 'Kardeşi bu, ağabeyi de budur' diyorlardır. Tabii ki futbolu yorumlama açısından söylüyorum. Yoksa Adnan özünde çok iyi çocuktur. Ona 'Oğlum evde beş yüz tane kitap var, git oku' dedim; ama programın kitapla alakası yok ki..."

Nasıl dertliymiş be Samet Hocam. Ayrıca evdeki 500 kitap olayına da bayıldım. Yok ki şöyle bir ağabeyimiz, bassın parayı, "git lan evde kitap oku" desin.

3 Ara 2007

Ortaçağ'da Fast-food


Yer: Dresden
Tarih: 2006 yazı
Sebep: Dresden şehrinin 750. doğumgünü kutlamaları
Yayla lezzet testi: Patates şahaneydi

Şerefsizim aklıma gelmemişti: Sprey prezervatif


Almanlar'a bizdeki "yüksek Alman teknolojisi" deyimini ve Alman malı ürünlerin memleketteki itibarını anlattıktan hemen sonra; Alman turistlerin beyaz çorap-sandalet ikilemesinin dimağımızda yarattığı kirlilikten de söz ediyorum ki götleri fazla kalkmasın. Ama yüksek Alman teknolojisi de yükseldikçe yükseliyor, gökleri deliyor be arkadaş.

Bakınız Jan Vinzenz Krause adında bir Alman kâşifimiz neyi keşfetmiş: Sprey prezervatif.

Diyor ki, ürünü için patent başvurusunda bulunan Krause: "Piyasadaki kondomlar (buna da kondom mu diyeceğiz, prezervatif mi, kılıf mı bi karar versek) ortalama penis boyuna göre üretilmiştir. (Ortalama penis boyunu çok merak ettiniz değil mi? 14.5 cm.) Ama dünya sathında penisi ortalamadan küçük ya da büyük olan tonla beşer var. Ben de bu standartları saptıran sapkınları düşünerek, hazır prezervatif ürettim. Aleti yerleştiriyorsun içine, basıyorsun düğmeye; anında sarıveriyor etrafını latexle ve kılıfınız hazır. Hattâ ürünün tanıtımı aşamasında da Türk arkadaşlarımın önerisiyle, 'minareyi çalan kılıfını hazırlar' sloganını kullanmayı düşünüyorum."

Patent başvurusunu yapan Krause şimdi ürünü geliştirmeye çalışıyor. Mevcut haliyle mekanizma şöyle çalışıyor. Kamaşullahı içine yerleştirip, düğmeye basıyorsunuz ve makina doldurulabilir bir kartuş aracılığıyla babanın etrafına latex sıvısı pompalıyor. Sıvı birkaç saniye içinde kuruyor ve iş bittikten sonra da normal bir prezervatif gibi çöpe atılıyor. (Engin Ardıç parantezi: Çöpe atacaksın tabii lan çemiş, yoksa sen yeniden mi kullanıyorsun?)

Şu anda en büyük sorun kuruma işleminin yaklaşık 20-25 saniye alması. Krause Amca bunu 10 saniyeye indirebilirse, dünyanın en mesûd insanı olacağını söylüyor.

Fiyatı ise azıcık tuzlu. Aletin kendisi 15-25 € arası değişecekmiş. Sizdeki aletin büyüklüğüne göre, 10 ila 20 arası prezervatif çıkaran bir kartuşun fiyatı ise 7-10 € civarında olacakmış. Yani kabaca tanesi 1 avroya denk geliyor.

Alman teknolojisi iyi güzel ama, bu bazı Almanlar'ın hâlâ nefes kesen 'mullet' saçlarla ya da yeryüzünün en kabarık permalarıyla dolaşmasını engellemiyor. Dünyanın en yüzeysel ulusunun mensubu olarak, Almanya'dan bildirdim.

Foto: Reuters