29 Eki 2007

Çölde deney


Suudi Arabistan kralı Abdullah coşmuş. (Ulan koskoca krala da böyle asker arkadaşımmış gibi hitap etmek tuhaf oluyor. Kral Abdullah diyelim bari. Ya da soyadı verelim ona, bundan sonra senin adın Abdullah Arabatı olsun kralım.)

Yıllardır oluk oluk akan petro-dolarlara rağmen bırakın gelişmiş ülkelerin ligini; orta sıralara oynamayı bile beceremeyen ve bir zamanlar önderlik ettikleri bilim, sanat, teknoloji, hanutçuluk, tavukçuluk gibi alanlarda şimdilerde nal toplayan Arabistan'ın içler acısı halinin farkındaymış Mr. Arabatı. Ülkesinin küme düşmek üzere olduğunu itiraf etmiş ve lüks mersedeslerin bir kısmıyla, altın kaplama klozetlerden arttırdığı parayla çölün orta yerine devasa bir araştırma enstitüsü ve üniversite kurmaya karar vermiş.

Ama öyle böyle bir para değil, 12,5 milyar dolar ayırmış bu işi için Kral hazretleri. Enstitü bütün dünyadan yüksek lisans öğrencilerine açık olacak, muhtemelen hayvanî burslar verecekler milleti şeriatla yönetilen bir ülkeye çekebilmek için. Denildiğine göre, enstitü sınırları içinde şeriat polisi yetkili olmayacakmış ve kadın-erkek aynı ortamda çalışabilecekmiş. Bu normal şartlar altında gerçekleşmeyen bir şey Suudi Arabistan'da, bilmem biliyor muydunuz.

Ben bunu NYT'de okudum, üniversitenin temel atma töreninde konuklara, üniversitinin reklamının da bulunduğu Economist dergisinin son sayısı dağıtılmış. Lâkin sansür kurulu, dağıtımdan önce, dergide yer alan Suudi Arabistan'la ilgili bir haberin olduğu sayfayı tek tek yırtıvermiş bütün sayılardan. Totaliter rejimleri sarakaya alan absürd film ya da oyunlardan fırlamış bir sahne geliyor gözümün önüne. Loş ışıkta, kocaman bir masanın etrafında toplanmış onlarca devlet memuru, tek tek 73. sayfayı bulup muntazaman yırtıyorlar, sonra ateşe atıp seyrine bakıyorlar. Hepsinin yüzünde görevlerini layıkıyla yapmış olmanın verdiği memnuniyet ve yaltaklanma ifadesi...

Neyse... Petrol işinin oradaki ağababası Aramco var işin içinde, kampusta 20 bin kişinin yaşaması düşünülüyor, 2000 kadar yüksek lisans öğrencisi alacaklar ve en önemli şeyi söylemeyi unuttum; üniversite başkent Riyad'da değil, daha liberal bir şehir olduğu söylenen Cidde'de kuruluyor.

Fen bilimleriyle uğraşıp, macera ve dolar arayanlara kıyağım olsun bu da... İyi takip etsinler KAUST'u. King Abdullah University of Science and Technology yani.

* Foto: New York Times

1 yorum:

Erkek Egemen dedi ki...

Efem evvelâ memleketimizin en hızlı ve çabuk güncellenen bu blog sahifesi için tebrik ederim. Dubai'de mok varmış gibi daha doğru dürüst bir Avrupa kenti görmeden Dubai'ye giden dallamalar oldukça "liberal" Cidde'de de belâsını arayacaklar çıkacaktır muhtemelen.

Valla dediğiniz pek doğrudur tam bu yağı çok bulunca hikâyesi olmuş.